رفتن مستقیم به محتوا

یک معامله نفتی غیر شفاف دیگر این بار با ونزوئلا

27 نوامبر 2021

تجارت بین ایران و ونزوئلا به طور فزاینده رونق گرفته است. بنا بر گزارش‌ها قرار است که دو طرف در سفر نیکلاس مادورو رئیس‌جمهور ونزوئلا به تهران در چند ماه آینده، یک قرارداد همکاری ۲۰ ساله امضا کنند.

این دو کشور که با تحریم‌های گسترده آمریکا مواجه هستند، به ویژه معاملات نفتی خود را گسترش داده‌اند و توافقنامه جدیدی را برای مبادله نفت سنگین ونزوئلا با میعانات گازی ایران امضا کرده‌اند. بر اساس این قرارداد، ونزوئلا می‌تواند از این میعانات برای بهبود کیفیت نفت خام سنگین قیر مانند خود استفاده کند. گزارش‌ها حاکی از آن است که ایران، در چارچوب این قرارداد، دو محموله بزرگ میعانات گازی را با یک نفتکش به ظرفیت ۲ میلیون بشکه‌ نفت خام (VLCC)، به نام فلیسیتی، به ونزوئلا ارسال کرده است. خبرگزاری رویترز اخیرا گزارش داد که در نتیجه این توافقنامه، صادرات نفت ونزوئلا در ماه اکتبر از ۷۰۰ هزار بشکه در روز فراتر رفت و ۷۶ درصد نسبت به سپتامبر افزایش یافته است.

این قرارداد تنها تجارت ایران با ونزوئلا نیست. در ماه مه ۲۰۲۰، سه تانکر بنزین، با پرچم ایران، در اسکله پوئرتو کابلو در ونزوئلا، که کمبود بنزین داشت، برای تخلیه بار خود پهلو گرفتند. یک فرمانده ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سپتامبر گذشته تایید کرد که دولت ونزوئلا هزینه این محموله را با طلا پرداخت کرده است. بر اساس گزارش بلومبرگ، ارزش این معامله حدود ۵۰۰ میلیون دلار بود.

اما مبادله نفت سنگین ونزوئلا با میعانات گازی ایران چه سودی برای دو طرف دارد؟ 

ایران در میدان پارس جنوبی، واقع در خلیج فارس، مقدار زیادی میعانات گازی تولید می‌کند. این میعانات بسیار سبک‌تر از نفت خام ایران است و همچنین گوگرد کمتری نسبت به متوسط گوگرد نفت خام ایران دارد. شاخص چگالی گرانشی (API) میعانات پارس جنوبی ۶۱/۶ و نفت سبک ایران ۳۳/۷ است. گوگرد میعانات گازی ایران نیز ۰/۲۵ درصد است، که از متوسط گوگرد نفت خام ایران که بین ۱/۵ تا ۱/۸ درصد است، کمتر می‌باشد. به همین دلیل است که میعانات گازی ایران در میان پالایشگاه‌های جهانی و تجار نفت، تقاضای بالایی دارد. همچنین، مقررات اوپک شامل حال میعانات گازی نمی‌شود و ایران اجازه دارد هر مقدار میعانات گازی را که می‌خواهد، تولید کند و بفروشد.

صنعت نفت ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ و به ویژه در پی اعمال تحریم‌های بین‌المللی دچار افت شدیدی شده است. وضعیتی که ونزوئلا هم در سال‌های اخیر با آن مواجه بوده است. 

 

لینک نمودار

ونزوئلا حدود ۳۰ سال پیش، اقتصادی قدرتمند داشت و شرکت ملی نفت آن (PDVSA) در دهه ۱۹۹۰ به استانداردی در حوزه نفتی تبدیل شده بود که دیگر شرکت‌های نفتی جهان آرزوی رسیدن به آن را داشتند. اما پس از روی کار آمدن هوگو چاوز در سال ۱۹۹۹، اقتصاد این کشور رو به وخامت گذاشت و سوء مدیریت اقتصادی پس از مرگ او در سال ۲۰۱۳، با به قدرت رسیدن معاون وی نیکلاس مادورو، ادامه یافت. نمودار زیر سقوط تولید نفت ونزوئلا را نشان می‌دهد. این سقوط وقتی اتفاق افتاد که شرکت‌های نفتی خارجی، کشور را ترک کردند و سرمایه گذاری‌ها در صنعت نفت متوقف شد. ونزوئلا، که ذخایر نفتی آن حتی از عربستان بیشتر است، تولید نفتی‌اش از آرژانتین در سال ۲۰۲۰ کمتر بود. 

 

 

جای تعجب نیست که ونزوئلا و ایران اخیرا برای دور زدن تحریم‌های بین‌المللی متحد شده‌اند. شاخص چگالی گرانشی نفت خام ونزوئلا  ۱۶/۰ است و ۲/۴۵ درصد گوگرد دارد. برنامه این است که نفت خام بد کیفیت ونزوئلا با میعانات گازی ایران رقیق شده و در آسیای جنوب شرقی فروخته شود. محموله میعانات گازی ایران که ارزش آن می‌تواند تا بیش از ۱۶۰ میلیون دلار (۴/۵ هزار میلیارد تومان به نرخ ارز فعلی) باشد، مفری را پیش پای دولت در تنگنای مادورو قرار داده است. 

این مقاله در اصل به زبان انگلیسی منتشر شده است (لینک مقاله).